LIEFDESNACHTEN IN CARTHAGO

‘Ik hou van vernieuwen. Ik weet niet, dat zit in mijn aard. Altijd denken hoe iets anders kan. En dus toen ik als callgirl-agency bedacht om een uitgeverij te beginnen, uitgeverij ZEXXA, werd ik voor gek verklaard. 

'Maar ik voelde de tijd gewoon goed aan. Tegenwoordig is de verkoop van onze uitgeverij de helft van onze inkomsten. Dat zegt wel wat want onze andere inkomsten waren al niet mis.

‘We schrijven erotisch proza, uiteraard. Veel mogelijkheden. Erotische thrillers, erotische drama’s en erotische komedies. Al zijn die laatste wat zeldzamer, want moeilijker om te schrijven, dat geef ik eerlijk toe.

‘We hebben alle meiden op onze kosten op een schrijverscursus gestuurd. En dat bleek verbazingwekkend makkelijk te leren! Ze hadden het in elkaar draaien van een roman zo door, daar was nog geen drie dagen voor nodig. De ene meid had het schrijven sneller onder de knie dan de andere, die hadden wat extra hulp nodig, en daar hebben wij dan ook in geïnvesteerd, via ingehuurde schrijvers die hen priveles gaven. Sommige van die schrijvers wilden trouwens liever in natura betaald worden maar dat wilde ik niet, zo doen we geen zaken. Ze mochten wel, maar dan moesten ze ook gewoon betalen.

‘Het kostte me geen moeite om mijn meiden te overtuigen. Ze hadden er allemaal veel zin in en dat stralen die boeken ook uit. Als schrijvers noemen we ze Miss A., Miss J., Miss S., enzovoort. Dan weet de lezer weliswaar niet wie de schrijfster is, maar het schept wel een band - een band die niet eens fysiek is! Een heel nieuwe klantengroep hebben we zo binnengehaald. Het soort klant dat interesse heeft in erotiek maar zelf nooit een callgirl zou bestellen.

‘De positieve mails die we binnenkrijgen elke dag! Je kunt er zo weer een boek mee beginnen. En soms komen de mannen juist omdat ze een boek hebben gelezen. Zo krijgt die laten we zeggen traditionele handel ook weer een impuls.

‘Zevenentwintig romans hebben we intussen al gepubliceerd, geschreven door acht dames. Twee voor de prijs van drie van Miss J. is tot nu toe verreweg het bestverkopende boek. Maar ze doen het allemaal wel goed hoor. En ik ben hartstikke trots op ze. In feite zijn ze nu schrijvende callgirls; een beroep dat tot voor kort nog niet bestond.’

Dit is een van de schrijfsters?’

‘Ja, dit is Miss L.’

‘Van Liefdesnachten in Carthago en Koningin Amanda II?’

‘Inderdaad. Zij houdt van erotiek met een historische inslag. Maar ze kan er zelf het beste over vertellen.’

‘Ja, allereerst wil ik rechtzetten dat wij ‘maar callgirls’ zijn. Het is een misverstand dat callgirls niets weten. Je moet als goede callgirl juist een enorme algemene ontwikkeling hebben om een goedbetalende klant tevreden te houden. Je moet lezen, over psychologie, het menselijk lichaam, cultuur. Dat is alleen al de basis. Daarin investeert onze bazin ook. Ze wil intelligente dames. Dus afgezien van mijn klussen, reis ik zoveel als ik kan en lees ik veel over geschiedenis. En die passie verwerk ik in mijn werk.’

‘In hoeverre komt je eigen werk terug in de boeken?’

‘Nou, ik verzin karakters en een verhaal, maar de erotische verhalen die je leest, komen rechtstreeks uit mijn eigen ervaringen. Sommige avonturen van klanten komen er bijna een op een in.’

‘Vinden ze dat geen inbreuk op hun privacy?’

‘O nee, zeker niet! Integendeel! Ik krijg altijd hele leuke reacties van vaste klanten - die zijn vereerd dat hun verhalen ineens de verhalen worden van een veldheer, graaf of soldaat. Zo verdwijnt dat niet in een afvoerputje maar, al opgepoetst, verheffen we hun woorden tot literatuur.’

‘Noem jij je werk literatuur?’

‘O zeker wel. Literaire thrillers worden met hetzelfde gemak, zo niet met nog veel meer gemak, geschreven dan mijn werk. Goede erotiek is heel moeilijk om te maken, dat beseffen weinig mensen. En hoe en waar moet je een grens leggen dan? Hemingway schreef zes woorden en het was literatuur. Moet er een stempel van approval van iemand op? Maar van wie dan? Misschien ben ik het daar niet mee eens. Want over smaak valt enorm te twisten. En de smaakmakers, zo is mijn ervaring, liggen doorgaans vijftig jaar achter.’

‘En dit is Miss J.’

‘Hoe kwam je op het idee van je bestseller Twee voor de prijs van drie? 

‘Ik hou nooit zo van zwaarmoedig werk; ik wilde een luchtig verhaal. Dat duurde een poos - ik was ook de laatste die een boek publiceerde - maar uiteindelijk had ik een thema te pakken dat me echt aansprak. Een romantische komedie tussen drie personen, waarvan er een een callgirl is. Ze lopen door deze verhouding alledrie tegen iets aan, iets waarvan ze niet goed snappen hoe ze dat een plaats in hun leven moeten geven.

‘Luchtig is misschien niet het goede woord. Want ook al leest het simpel, ik wil wel een extra laag achter de gordijnen van de inhoud. Erotiek is voor mij minder belangrijk dan het menselijke aspect. Hoe, als mens, ervaar je een onmogelijke relatie, eentje bovendien die je niet eens kan uitleggen aan anderen? Bovendien heb ik er andere thema’s in verwerkt, zoals het gebrek aan humor in het dagelijkse leven, de dubbele moraal van politieke correctheid…’

‘Wat bedoel je daarmee?’

‘Nou iedereen is maar snel gekwetst vandaag de dag. Ik zou als callgirl ook wel elke keer als mensen iets gemeens over hoeren zeggen gekwetst kunnen zijn. Maar gekwetst zijn is een valkuil, de valkuil van het feit dat je zelf niets in te brengen hebt om mensen op creatieve manier te bewegen anders te denken over dingen. Ik trek net als Tolstoj soms fel van leer in mijn boeken want ik ben op zoek naar een soort waarachtigheid.’

‘Voel je je verwant aan Tolstoj?’

‘Hij is mijn grote voorbeeld dus ja, maar ik schrijf wel een stuk luchtiger. Want Tolstoj kan soms wel doordraven in zijn romantiek hoor, potverdorie!’

‘Wat is je volgende project?’

‘Ik ben halverwege met een nieuw boek. Ik schrijf denk ik op een veel lager tempo dan een aantal van mijn collega’s. Dat is denk ik niet erg want iedereen heeft zo zijn eigen stijl.’

‘Mag ik erop wijzen, meneer de journalist, dat dit wonderlijke boek van Miss J. ook vier sterren heeft gekregen in de Nrc? Wij kregen altijd maar een ster, twee sterren, maar dit boek kreeg vier-en-een-halve ster, meer dan menig boek van een gevestigde uitgeverij. Er stond zelfs in dat de erotische literatuur weer opleeft dankzij ons.’

‘U bent trots.’

‘En of. Een mens heeft altijd meer dan een talent.’

RAAK!!

-  Te gek hoor,  deze netwerkborrel.  

-  Ja, altijd goed om ideeen op te doen.

-  Het is niet zo moeilijk, hoor, uitgeven. 

- Inderdaad.

- Het boek interesseert me totaal niet. Titels, die interesseren me. Die verkopen. Het is lang nadenken, passen en meten, en dan ineens: dan weet je het. Zo heb ik vorige week nog een boek uitgegeven waarvan de oorspronkelijke titel was Ramp op de vijfde verdieping. Daar ga ik dus een heel weekend over brainstormen en het kwam uiteindelijk op de markt als Het verlangen van Excelsior.

-  Dat is toch een voetbalclub?

-  Is Latijn. Altijd beter wordend, zo'n beetje vrij vertaald. Maar zo klinkt het als een Griekse god. Een erg goede titel, al zeg ik het zelf. Verlangen is een woord dat 10/10 scoort in romantitels.

-  Best slim.

-  Ik hou ervan als het klinkt als een klok. Maar we hebben wel een pretentiepunt. Als een titel te pretentieus wordt, dan passeer je dat punt en dan kun je er niet meer mee wegkomen. De laatdunkende koestering is een te moeilijke titel, bijvoorbeeld, die heb ik geschrapt, die gaat voorbij het pretentiepunt. Is geworden De verweesde salamander. Zit net voor het punt, snap je.

-  En waar gaat het boek over?

-  Geen idee eigenlijk. Het mooie is dat je bij iets psychologisch en dramatisch bijna oneindige mogelijkheden hebt om iets te verzinnen. En alle boeken zijn iets psychologisch en dramatisch, en feitelijk inwisselbaar, dus is het aan de titel om aandacht te genereren.

-  O ja?

-  De zelfhaat van Gebrelda Visser was bijvoorbeeld een titel. Veel te simpel. Het werd Asymmetrische troost. Ik heb nog gedacht over Fortinatums idylle, want korte titels doen het soms ook goed en het woord idylle is ook erg machtig.

-  Wat betekent dat ?

-  Geen idee. Klinkt goed, daar gaat het om. Net als Tien oesters voor de prijs van twee, een andere titel die ik kreeg aangeboden.

-  Prachttitel.

-  Zou er tweeduizend verkocht hebben met die titel. Maar ik verkocht er achttienduizend met De zevende adventsdag van de paupers.

-  Eerlijk?

-  Ik moet soms oppassen. Ik had een boek over varen en die heette De katamaran - een introductie en ik had hem bijna de markt opgestuurd als Nautilus' kramp.

-  Pfoe lastig hoor.

-  Hoe doe jij dat dan?

-  Eerst nog even koffie bestellen. Ober, nog twee koffie graag! Nee, ik ben juist het tegenovergestelde. Voor mij geldt er maar een wet: het moet zo simpel mogelijk. Zelfs de ogenschijnlijk meest simpele titels zijn nog niet simpel genoeg. Ik had bijvoorbeeld laatst het boek in mijn fonds, een literaire thriller, De derde dinsdag bezoeker. Ik lees die boeken nooit dus ik vroeg aan mijn medewerker: waar gaat het boek nou over? Zij zegt over iemand in de bajes. Dus ik streep die titel door en maak ervan: Opgesloten! 

-  Handig.

- Ik heb een vrolijk boekje gepubliceerd over dames die winkelen. Verslaafd! Met een winkelwagentje op de cover, prachtig. Een machoboek over een kerel die houdt van hard autorijden bij de Cote d'Azur: Scheuren! Een drama over een rijke vrouw met kanker: Au!

-  Klinkt makkelijk.

-  Zo makkelijk is het ook niet. Het moet echt de kern treffen. Hoe noem je bijvoorbeeld een feelgood roman over zwanger worden?

-  Zwanger!

-  Fout. Die noem je Raak!

-  Potverdorie, dat is scherp. Dat is toch die titel die veertigduizend heeft verkocht?

-  Correct. De oorspronkelijke titel was Zoutlust, een zomer van begeerte.

-  Meer een titel voor mij.

-  Je mag hem hebben.

-  Dank je! Geweldig idee, deze netwerkborrel. Hoe zou je een roman over een netwerkborrelaar noemen?

-  Eh... Zuip!

-  Geniaal!

BRANDNETELS IN MIJN HART

- En toen?

- En toen, toen belde opeens de uitgeverij aan. Een kleine meneer met een bril. Ik geloofde het eerst niet maar hij zei echt dat ze mijn roman geweldig vonden. 

- Leuk om te horen. 

- Waanzinnig zelf! Dat je tussen het opvoeden van drie kleintjes nog een roman kunt schrijven, is al een hele prestatie, maar dat mensen houden van wat je schrijft, is helemaal wonderlijk! Ik dacht: is er een voorzienige aan wie ik dit te danken heb? Maar ik ben helemaal niet religieus. Althans, dat denk ik. Daar gaat mijn roman ook over, de twijfel of je wel of niet gelovig bent als je spiritueel bent.

-  Ah, leg eens uit.

-  Ik vind dat een interessant thema. Want je gelooft niet in spiritualiteit. Dat voel je. Maar geloven voel je ook. Dus ik bedoel maar: ben je dan religieus of niet? In de spirituele wereld is dat een taboe, maar ik vond dat je taboes bespreekbaar moet maken. Om diezelfde reden zit er ook die verhaallijn in over mijn zieke tante. Ze lijdt aan Creutzfeld-Jacob. Vreselijk. Ze geloofde in dierenliefde, at koeienvlees dat besmet was en werd ziek. Hoe triest toch. Ik wilde dat onderwerp bespreekbaar maken. Dierenliefde en Creutzfeld-Jacob gaan echt samen. Dat is mijn boodschap.

- Ah.

- En daarna komt het derde gedeelte he, dat ik naar Ethiopië ga. Ik wist niets van dat land, maar een stemmetje tijdens het schrijven zei: Je moet het over Ethiopië hebben. Ik dacht: Ethiopië? Ja, zei het stemmetje, dat verstond je goed. En ik luister altijd goed naar mijn stemmetjes! Ben daar dus heen gereisd, heb daar een tijdje samengewoond met een Zweedse chakrahealer, die ook surfleraar was, die gratis les gaf aan zwerfkinderen. Heerlijke tijd. Ik heb zoveel van hem geleerd. In mijn boek is hij Henrik en je proeft hoe mannelijk hij is in zijn kwetsbaarheid. Ik zag hem als een soort Godin. Klonk gek, maar waarom is een Godin een vrouw? Ook weer een taboe. Die Ethiopische periode geeft mijn boek denk ik de kleur en passie die je mist in doorsnee romans. Nou weet ik daar niet veel van want met drie kinderen heb ik geen tijd om boeken te lezen. Maar dat is mijn gevoel en mijn gevoel zit er eigenlijk nooit naast.

-  Nooit?

-  Nou ja, haha, bijna nooit. Ik dacht bijvoorbeeld dat Henrik mij nooit zou verlaten maar dat gebeurde dus wel, voor twee vrouwen nog wel, maar ja, wat wil je: hij was zenmeester. Al was hij heel open over het overspel en zijn gevoelens voor mij. Ik heb me toen aangesloten bij een Eritrese stam, waarvan ik elke keer de naam vergeet haha, maar dat bleek het niet te zijn voor mij. Ik had heel veel moeite met de jacht, begrijp je. Daarom joeg ik soms de beesten met klepperende pannen uit hun jachtgebied. Ik denk dat het ermee te maken had dat ik intussen zwanger was geworden van mijn derde kind. Daarover gaat het laatste deel van mijn roman: het conflict van leven nemen om leven te beschermen. Ik dacht daar op een dag aan tijdens het douchen en ik was perplex door die gedachte. De dag na de geboorte van de derde ging ik terug naar Loosdrecht. Daarover gaat het vijfde deel. Ik was helemaal klaar met Afrika. Vervolgens schreef ik mijn boek in twee dagen. En mijn zoontje ontwierp de cover. Dat vond ik heel mooi symbolisch.

-  Twee dagen?

-  Ja, ik vind het zelf ook een hele prestatie! Ik zat helemaal in een trance, zogezegd, kon de computer niet met rust laten, heb niet geslapen, niet gegeten, het was een stroom van woorden, alsof iemand anders ze mij influisterde. Maar de recensies liegen er niet om, denk ik. Zie hier: "Schuurspons is grappig, ontroerend en lekker pittig!" "Ik heb gelachen, gehuild, geschreeuwd! Ik voelde me nog nooit eerder zo geraakt door een roman!" "Spiritueel, diepzinnig, eigenzinnig, stoer en verrassend! Saskia Schuurspons laat zien waarom vrouwen at the top of their game zijn als het om literatuur gaat. Mannen: bijt u maar lekker in het stof!"

-  Mooi hoor. 

-  Ja, ik ben er natuurlijk enorm trots op. Ik ga ondertussen naar het vijfhonderdduizendste verkochte boek.

-  Critici van VN en NRC waren minder enthousiast.

-  Ach ja, je hebt altijd zuurpruimen. Ze snappen gewoon niets van spiritualiteit, veel te nuchter die mensen. Moet ik ze uitleggen over schrijven in trance? Dat kan ik niet. Ik geloof dat eh, Harry Milu... Mula...

-  Mulisch?

-  Ja, die, die vond critici ook verschrikkelijk. Dus ik ben niet de enige.

-  Ik denk dat we aan het eind van het interview zijn gekomen... Heb je nog nieuwe projecten?

-  Echt? Ah, jammer zeg. Ik zit vol verhalen. Als ik eenmaal op stoom ben... Ondertussen heb ik drie nieuwe romans geschreven maar die hou ik allemaal voor mezelf. Mijn fans zouden er een moord voor doen, maar ze zijn alleen voor mijn ogen bestemd. Dat zijn boeken die moeten, begrijp je. Als ik deze eruit gewerkt heb, wordt het tijd voor het vervolg van Brandnetels in mijn Hart... Ik heb ook al een aanbieding om een script voor een speelfim te schrijven: Chicken Tikka Masala aan Zee. Het is weliswaar acht jaar geleden dat ik voor het laatst een film heb gezien maar dat vind ik niet zo belangrijk. Ik weet zeker dat als het stroomt, het ook zal stromen in scriptvorm. Mensen denken te veel na, je moet juist ontdenken in je leven.

-  Dank je wel, Saskia.

-  Graag gedaan! Wat krijg ik veel energie van zo'n gesprek, wow!

DE PROFESSIONALS VAN DE GENERIEKE ROMAN

-  Met ons in de studio, de eigenaar van de website degeneriekeroman.nl. Welkom.
-  Leuk om hier te zijn.
-  Begonnen op een zolderkamer en nu eh...
-  Vestigingen in vijf landen, 26 man personeel. Een roman of dertig per week.
-  Baan van je dromen?
-  Wereldbaan!

-  Kun je in het kort uitleggen wat je bedrijf doet?

-  Natuurlijk. Iemand komt met een idee voor een roman. Laten we een voorbeeld nemen. Laatst had ik een jager die een romantisch boek wilde over twee jagers, man en vrouw uiteraard. Nou, wij weten precies wat de commerciele vereisten zijn van zo'n boek. Het is bijna exacte wetenschap. En dat passen wij dan toe.

-  Ligt u eens toe.

-  Je kunt rustig spreken van 'ijzeren wetten voor de moderne roman'. De schrijfstijl is literair, een specifieke stijl met veel onnodige maar mooi uitziende adjectieven. 'Het gaat regenen' wordt 'De hoogzwangere wolk stond op het punt om vocht te transpireren over het rosse landschap'. Altijd 24 hoofdstukken,  3000 woorden per hoofdstuk, 72.000 woorden in totaal. Het boek moet gevuld zijn met ogenschijnlijk belangwekkende overpeinzingen van karakters. Ik heb hier een voorbeeld. 'Richard staarde over het hek naar het grazende schaap. Het schaap had zich neergelegd bij zijn bestaan in de luwte van de schapenmaatschappij, Richard besefte ineens dat hij dat ook moest doen. Hij was de schaap van zijn eigen wereld.' Verder nauwelijks dialogen, geen speelsheid, geen experiment, geen afwijkingen op de literaire middelmaat. De laatste tijd zijn complete whatsappgesprekken heel populair. Dan nemen wij dat over.

'Dit is een van onze generieke covers. Drie minuten werk.'

-  En het verhaal?

-  Onze klanten zeggen meteen in het kennismakingsgesprek dat ze een 'mooie, literaire roman' willen. Dan weten we genoeg. Dus wij houden ons gezicht in de plooi - al is dat niet altijd makkelijk tijdens het werk, haha. Het is zo ernstig, zo saai, dat we soms ook ons creatieve ei kwijt moeten in een kort verhaal van onszelf. Dat we niet uitgeven natuurlijk want daar is echt geen vraag naar. De generieke roman kenmerkt zich bovendien door een maatschappelijke ondertoon - een thema. Een generieke roman moet immers ergens over gaan. Wij vragen ze altijd om een thema. Dance en drugs in de jaren negentig had bijvoorbeeld laatst iemand. Mooi concreet thema. Misstanden in de psychotherapie. Ook makkelijk. Maar laatst hebben we zelfs een roman over concurrerende slagers geschreven. Dat was meer een uitdaging. Soms weten ze niets. Dan bedenken we het zelf wel. De ene keer is het onderwerp armoede, de andere keer uitstervende tonijnen, dan weer een jeugd zonder religie. Ze vinden eigenlijk alles best, is onze ervaring.

-  Noemt u nog eens wat zaken waar je niet snel aan denkt bij een generieke roman.

-  De naam van de hoofdpersoon is lastig. Nooit Thea, Ron of Henk. Maar je kunt niet in elk boek Quinten, Thomas, Joris, Iris gebruiken. De covers zijn juist makkelijk. We hebben intussen een voorraad van vierduizend stuks. Gemiddeld drie minuten werk. Alles is goed genoeg blijkt. De openingszin. Kun je gaan zitten klooien maar de opdrachtgevers willen gewoon een generiek boek. Je moet dus ook niet te veel nadenken over die eerste zin.

-  Vinden de auteurs het niet erg dat ze het boek zelf niet schrijven?

-  Nooit! Ze weten wat ze willen: die ene generieke roman maken. En dat ze hem zelf niet schrijven - dat doet er voor hen niet toe. Eerlijk gezegd begint ons bedrijfje een keurmerk te worden. Uitgevers leggen publicaties van degeneriekeroman.nl bovenaan bij de binnengekomen manuscripten.

-  De McDonald's van de roman.

-  Haha, ik zeg altijd liever de Ikea van de woorden. Het is een ding dat je in elkaar moet zetten. De auteur mag zelf zijn twitter doen, interviews geven, kortom, zijn of haar imago opbouwen, wat tegenwoordig belangrijker is dan de vraag of een boek origineel is.

-  Is dat niet triest?

-  Zonder ons was dat ook al het geval hoor. Wij zetten het alleen om in handel.

-  Vallen auteurs dan niet door de mand met hun tweede boek?

-  Maar dat komt ook bij ons vandaan. Sommige schrijvers hebben al een zevenklapper gemaakt! Natuurlijk wint niet iedereen. Bij de Staatsloterij vraag je ook niet of iedereen wint. De auteur wil zijn eigen roman ook om indruk te maken bij een sollicitatiegesprek, op feestjes, of tijdens een versierpoging, of wat dan ook! En soms breekt er toch iemand door. Dat is eigenlijk hilarisch, als je weet dat wij met evenveel inzet de doorbrekende roman alswel de wegkwijnenende roman hebben gemaakt. De vergelijking met de Staatsloterij is wat dat betreft heel erg pakkend. We hebben uiteraard flink wat dure analyses hierop losgelaten. Maar het blijkt echt random te zijn, het succes.

-  Nou, dank voor uw komst en veel succes met toekomstige projecten!

-  Dank u... We hebben het flink druk de komende maanden, als de feestdagen er weer aankomen. En ik wil nog even toevoegen dat bij ons onze klant altijd wel het laatste woord heeft. Ik bedoel letterlijk. Ze mogen zeggen wat het laatste woord in het boek is. De rest schrijven wij, de professionals van de generieke roman.

IS HET PSYCHOLOGISCH?

-  Is het psychologisch? Drama?
-  De stijl zou ik als enigszins grappig beschrijven.
-  Hoe enigszins? Een grap op iedere bladzijde?
-  Meer om de twintig bladzijden.
-  Hmm... Lastig.

-  Wat is dan wel acceptabel? Om de veertig bladzijden?

-  Om de vijftig bladzijden maximaal. Kijk, ik ben de uitgever, jij de literair agent. We moeten wel onze plaats weten.

-  Ik kan Henri Paardezwager vragen of hij een paar grapjes kan verwijderen.

-  Is niets waard als het verhaal niets aan is.

-  Ik heb gisteren het laatste stuk gelezen. Een prachtig stuk, oergeestig en ontroerend. Henri heeft daar vijftien jaar lang bloed, zweet en tranen in gestopt. Hij…

-  Ik hoor nog geen verhaal.

-  Een postbode. Maar laks in zijn werk, begrijp je. Hij praat met mensen bij wie hij post rondbrengt en helpt hen ongevraagd met hun levens. Ongelooflijk grappig en ontroerend. Hij wordt een bekendheid. Krijgt volgelingen bij het post rondbrengen. Cameraploegen volgen hem. Een echte hype. Satirisch element, begrijp je. Maar zijn werk lijdt eronder en hij wordt ontslagen. Vervolgens besluit hij om met zijn volgelingen een brief te gaan posten bij een stamhoofd op een eiland in de grote oceaan. Hij wil weten waarom wij als intelligente mensen niet meer kunnen denken. Prachtige verwijzingen naar mythen, legenden, Griekse filosofie. Ja, een meesterwerk.

-  Nmm… En het drama? Sterft er iemand?

-  Eh…

-  Kan hij leukemie krijgen op het einde?

-  Eh… ik kan het Henri vragen erin te verwerken.

-  Dat is essentieel. En een Oidipeuscomplex. Hij moet er het hele boek door mee worstelen en op het einde mee in het reine komen. En hoe is het met zijn vader? Laat het karakter daar het hele boek worstelen. Pas op het einde leren we dat zijn vader zijn moeder en zus heeft neergeschoten. En een, nee, twee zelfmoordpogingen.

-  Twee zelfmoordpogingen?

-  Ik geef het alleen maar de nodige diepgang.

-  Goed eh… hopelijk kan Henri er nog wel een draai aan geven.

-  Ik hoop het ook. Had je nog meer?

-  De planeet van de blauwe mensen van Johanna de Bruine. Hier is de door haarzelf ontworpen cover. Heeft ze de coverontwerpprijs van de Monnikendamse bibliotheek mee gewonnen, zeer prestigieuze prijs onder coverontwerpers.

-  Hmm. Rottitel.

-  Science fiction verhaal.

-  Nee, echt, dat is echt een rottitel. Waar gaat het over?

-  Een jongeman genaamd Anders groeit op op de planeet Gurtsel, in het sterrenbeeld Triangulum. In een café op deze planeet zien we mensen worstelen met allerlei dingen. Het lijkt al met al veel op de aarde. Maar net even anders. En iedereen is blauw.

-  Ah, mooi, een boek over racisme.

-  Eh?

-  Hij is ietsje lichter blauw dan de anderen en voelt zich buitengesloten.

-  Maar hij voelt zich niet buitengesloten.

-  Volgens mij wel.

-  Misschien voelt hij zich bij nader inzien wel een beetje buitengesloten.

-  Mooi. Is het psychologisch? Drama?

-  Het eh, was een eh, luchtige science fiction tragikomedie. Nou ja, nu ik er eh, meer over nadenk, het is best dramatisch, het drama spat bij wijze van spreken van de bladzijden.

-  Dat is goed. Wacht even. Yes! Ik heb het! Een SF-rechtbankdrama! De man is de verdachte omdat hij anders blauw is dan de rest. Anders is blauw gaan we het boek dan noemen… Zie je de dubbelzinnigheid? Wow, wat een vondst! Toeval bestaat niet hoor, je ziet het maar weer! En aan het einde sterft zijn moeder aan kanker.

-  Maar eh, dat betekent dus eh, dat Johanna het boek moet herschrijven?

-  Ik geef alleen maar aan wat haalbaar is. Dat is de wet van de markt. Jullie als artiesten kunnen ermee doen wat jullie willen.

-  Ik kan haar natuurlijk vragen om er nog eens naar te kijken.

-  Goed idee. Had je nog meer?

-  Bernard van der Snops.

-  Nooit van gehoord.

-  Nou, Van der Snops gaat het helemaal worden. Geweldige kinderverhalenschrijver. Dit recente verhaal van hem bijvoorbeeld Egbert Staps spreekt konijn is geweldig. Gaat over een jongetje dat kan praten met konijnen na het doen van een wens. Vervolgens is hij elke dag met die konijnenfamilie op stap. We zien hoe hun dagelijkse leven is, angst voor vossen, jagers, valken, noem maar op. En zij geven hun konijnenwijsheden voor zijn probleempjes op school. Zo fantasierijk! Bernard heeft twintig jaar lang konijnen bestudeerd voor dit boek, een stuk of tachtig wetenschappelijke boeken doorgeploegd, al die details, die…

-  Dus een verhaal van een autist. Of een schizofreen. Of een schizofrene autist. Iets van die twee in elk geval. Hij wordt gepest op school. Daarom weten we niet of het jongetje echt met ze praat of alles verbeeldt. Daar moeten we mee spelen hè. Lezers houden van een plot.

-  Eh, ik noteer het.

-  En milieuverontreiniging? Diverse konijnen hebben het loodje gelegd door een smerige industrieel. Gemene multinationals, die doen het altijd goed in kinderverhalen. Annie MG Schmidt meets Waterschapsheuvel. Wow! Meteen noteren die slogan! Daar, geniaal, al zeg ik het zelf. O ja: sterven ze?

-  Pardon?

-  Die konijnen? Sterven ze?

-  Eh… ik geloof het niet. Wacht, ik meen me iets te herinneren. Misschien sterft er toch een.

-  Drie stervende konijnen en we hebben een deal.

-  Nou eh, dat moet wel mogelijk zijn denk ik.

-  En een ervan is een kleintje dat aan het einde sterft aan kanker door die milieuverontreiniging.

-  Kunnen we wel in manoeuvreren denk ik.

-  Goed zo. Hoeveel grapjes?

-  Eh… een op de eh, vijftig bladzijden.

-  Mooi zo. Dat is de limiet. Anders blieft de markt het niet. Heb je nog iets?

-  Alleen nog een kookboek over hazelnoten.

-  Is het psychologisch? Drama?

Mijn naam is Bas van der Zon. Ik schrijf literaire komedies. Mijn debuutverhaal Het antitoerismeboekje is als epub en als paperback te krijgen via Bol.com.

DE WEDERGEBOORTE VAN HARRY

-  Je hebt niet veel keuzes meer tegenwoordig. Alles lijkt op elkaar. Jaar in jaar uit investeren in mensen die goed verkopen, maar niet in talent, dat doet ons nu de das om.

-  Konden we maar Harry weer uit de dood laten opstaan.

-  Heb jij nog een idee, Ronald?

-  Nou, dat was precies mijn suggestie: waarom laten we Harry niet terugkeren?

-  Hoe bedoel je dat?

-  Gewoon.  Hij gaat weer boeken schrijven.

-  Maar eh, hij is toch overleden?

-  Uiteraard.

-  Maar… hoe dan?

-  We huren een goede programmeur in. Ik ken er wel een paar die niet al te duur zijn.

-  Programmeur?

-  Hij moet op basis van de boeken van Harry een algoritme ontwikkelen waardoor de boeken van Harry in zekere zin weer geschreven kunnen worden. De meest gebruikte woorden, de meest gebruikte dialogen, de meest gebruikte personages. Ga zo maar door. Dat kun je wel programmeren hoor, fluitje van een cent.

-  En dan?

-  Nou, de uitkomsten van dit programma zijn onze broodteksten. We gaan ze vervolgens herschrijven. Niemand die het verschil zal merken. Zo goed was hij trouwens niet.

-  Maar Harry zelf dan? Gaat er iemand interviews doen?

-  Uiteraard. We laten dan een acteur als hem kleden, met de pijp spelen, een dansje doen tijdens het Boekenbal, interviews geven. Dat is iemand die al zijn opnamen moet hebben bestudeerd. Ik ken wel een paar acteurs hoor, kan je zo de telefoonnummers geven.

-  Maar wie neemt ons dan serieus?

-  Luister: is er een wet waarin staat dat de schrijver moet leven als hij boeken schrijft? Nee toch? Bedenk eens hoe groot het land is dat nog commercieel ontgonnen kan worden. Een concept als Harry kan nog wel dertig, veertig titels publiceren. De draken van titels die hij heeft gemaakt, die is iedereen toch ook vergeten? En de lezers van vandaag de dag zijn veel minder kritisch. Er zullen een paar misperen in zitten, maar ook een paar geheide bestsellers, die deze uitgeverij er weer bovenop zullen helpen. Mooi covertje, diepzinnige titel, ik kan er hier zo wel een paar uit mijn mouw schudden: Het conflict, De dag van gisteren, De triomf van Icarus, Laag water, De horzel.

-  Ja maar ik ben nog niet overtuigd, Ronald. Wie zegt dat iemand het gaat kopen?

-  Zal ik jouw eens de verkoopcijfers voorspellen van A. een schrijver die al is overleden, B. een schrijver die al wereldberoemd is, C. een schrijver met werkelijke eigenzinnigheid, D. een schandaal waar internationale kranten over zullen schrijven.

-  Ja, maar wat met de goede naam van de uitgeverij?

-  Een goede naam? Laat me niet lachen. Alles gaat failliet, heb je dat niet gezien? Wil je overleven, moet je uitdagingen aangaan.

-  Dus een Harry-algoritme ontwikkelen?

-  En het mooie is: die kun je ook weer verkopen. Wil bijvoorbeeld iemand op Bermuda een eigen Harry hebben: dan kun je tegen bedrag X het algoritme aanpassen met wat verwijzigingen naar legenden uit Bermuda. Dit is hoe de literatuur zich gaat heruitvinden en hoe we deze literaire crisis van de eenentwintigste eeuw te lijf te gaan. Het is zowel artistiek als commercieel geniaal. Ik ken nog wel een paar prima verkopers.

-  Ik weet het nog steeds niet hoor.

-  Nou dan ga ik wel naar de concurrent met dit idee.

-  Ho ho… Wat wil je zelf?

-  Uiteraard vijftig procent van alle winst. Het is mijn idee.

-  We moeten er even over nadenken.

-  Over tien minuten is het zestig procent.

-  Wacht, wacht, ja, goed, we gaan akkoord.

-  En na Harry kunnen we Gerard uit de dood laten opstaan, en dan Jan, en ga zo maar door. De mogelijkheden zijn eindeloos. Je moet gewoon niet te veel scrupules hebben als je geld wilt verdienen.

-  Maar da's geen probleem: wij zijn toch uitgevers!

[ Gelach ]

Mijn naam is Bas van der Zon. Ik schrijf literaire komedies. Mijn debuutverhaal Het antitoerismeboekje is als epub en als paperback te krijgen via Bol.com.